Dieta a niealkoholowe stłuszczenie wątroby
Co powinieneś wiedzieć o diecie i niealkoholowym stłuszczeniu wątroby? Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się więcej.
Autor i informacje o artykule
- Żywienie i zdrowie — 4 min czytania
- Opublikowano — 25 lipca 2025
- Aktualizacja — 23 maja 2026
Informacja
Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani dietetycznej. W przypadku problemów zdrowotnych skonsultuj się z lekarzem lub wykwalifikowanym dietetykiem.
Materiał edukacyjny — bez niezależnej recenzji medycznej
Artykuł opracował Zespół PolecamDietetyka.pl na podstawie wskazanych źródeł. Nie przeszedł niezależnej recenzji medycznej. Nie zastępuje indywidualnej konsultacji, diagnostyki ani leczenia.
Niealkoholowe stłuszczenie wątroby (NAFLD) to jedna z najczęściej występujących chorób wątroby, która może dotykać nawet ponad 20% populacji krajów rozwiniętych. Schorzenie to bardzo często towarzyszy zaburzeniom metabolicznym i hormonalnym, będącym konsekwencją niezdrowego stylu życia. Wskazuje to na możliwy wpływ diety na rozwój niealkoholowego stłuszczenia wątroby. Jaka dieta jest zatem nieprzyjazna wątrobie?
Czym jest niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby?
NAFLD to choroba polegająca na kumulowaniu się triacylogliceroli w wątrobie. O stłuszczeniu można mówić, gdy tłuszcze stanowią więcej niż 5% masy wątroby. W pierwszym etapie choroby pojawia się drobno- lub wielkokropelkowe stłuszczenie narządu, a z czasem może dojść do uszkodzenia hepatocytów i rozwoju stanu zapalnego. Ostatecznie NAFLD może prowadzić do włóknienia wątroby i marskości narządu.
Jakim schorzeniom może towarzyszyć rozwój NAFLD? Obecnie schorzenie to uznawane jest za wątrobową manifestację zespołu metabolicznego, czyli zaburzeń metabolicznych zwiększających ryzyko rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego.
Do rozpoznania zespołu metabolicznego konieczne jest wystąpienie co najmniej trzech z następujących kryteriów:
- obwód talii u kobiet powyżej 88 cm, a u mężczyzn – powyżej 102 cm,
- nadciśnienie tętnicze,
- poziom glikemii na czczo powyżej 100 mg/dl,
- poziom trójglicerydów we krwi równy lub przekraczający 150 mg/dl,
- poziom cholesterolu HDL u kobiet niższy niż 50 mg/dl, a u mężczyzn – poniżej 40 mg/dl.
Ponadto niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby może towarzyszyć takim schorzeniom jak: otyłość, cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół policystycznych jajników.
Dieta, insulinooporność i NAFLD
Do rozwoju niealkoholowego stłuszczenia wątroby przyczynia się wiele czynników, takich jak predyspozycje genetyczne, stres oksydacyjny, zaburzenia metaboliczne, a także rozwój przewlekłego stanu zapalnego. Jedna z podstawowych teorii rozwoju stłuszczenia wątroby dotyczy kluczowej roli insulinooporności. Insulinooporności, czyli zmniejszonej wrażliwości tkanek na działanie insuliny, towarzyszy stale podwyższony poziom glukozy we krwi. Hiperglikemia i napędzana przez nią wzmożona sekrecja insuliny przez trzustkę prowadzą do nasilenia procesów glukoneogenezy w wątrobie, a także syntezy de novo kwasów tłuszczowych. W przebiegu insulinooporności dochodzi również do wzmożonego uwalniania kwasów tłuszczowych z adipocytów i ich wychwytu przez wątrobę. Ponadto dochodzi do syntezy cytokin prozapalnych, a taki lokalny stan zapalny oraz stres oksydacyjny prowadzą do nasilonej peroksydacji lipidów i postępującego uszkodzenia hepatocytów.
Dla rozwoju insulinooporności, a w jej konsekwencji – także stłuszczenia wątroby, ogromny wpływ ma dieta. Większości osób stłuszczenie wątroby kojarzy się ze spożywaniem tłuszczów – a to podstawowy błąd. Rozwojowi NAFLD sprzyja bowiem przede wszystkim dieta wysokowęglowodanowa, zwłaszcza obfitująca w cukry rafinowane i fruktozę, gdyż jej konsekwencją może być insulinooporność.
Dieta wysokowęglowodanowa stanowi najważniejszy czynnik ryzyka rozwoju insulinooporności, a także nadwagi – a zatem przyczynia się do powstania stłuszczenia wątroby. Z kolei diety oparte na tłuszczach doskonale normalizują gospodarkę węglowodanowo-lipidową oraz hormonalną, a zatem na takiej diecie oddalamy widmo rozwoju NAFLD. Warto zatem wyeliminować z diety słodycze, słodzone napoje, owoce o dużej zawartości fruktozy (owoce suszone, rodzynki, winogrona, jabłka, banany).
Dieta o niskiej zawartości węglowodanów doskonale sprawdzi się w profilaktyce NAFLD, ale także terapii tego zaburzenia. W badaniu przeprowadzonym przez Ryana i wsp. wykazano, że dieta niskotłuszczowa i wysokowęglowodanowa jest mniej skuteczna w redukcji stłuszczenia wątroby niż dieta o wyższej zawartości tłuszczu (The Mediterranean diet improves hepatic steatosis and insulin sensitivity in individuals with non-alcoholic fatty liver disease; J Hepatol. 2013 Jul;59(1):138-43).
Polecamy również: Dieta ketogeniczna dla początkujących