Diabesity, czyli cukrzycootyłość

Autor i informacje o artykule

• Zespół PolecamDietetyka.pl — Zespół redakcyjny
• Żywienie i zdrowie — 5 min czytania
• Opublikowano — 13 sierpnia 2025
• Aktualizacja — 23 maja 2026

Informacja

Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani dietetycznej. W przypadku problemów zdrowotnych skonsultuj się z lekarzem lub wykwalifikowanym dietetykiem.

Materiał edukacyjny — bez niezależnej recenzji medycznej

Artykuł opracował Zespół PolecamDietetyka.pl na podstawie wskazanych źródeł. Nie przeszedł niezależnej recenzji medycznej. Nie zastępuje indywidualnej konsultacji, diagnostyki ani leczenia.

Stale wzrasta liczba zachorowań na cukrzycę typu 2, przybywa także osób dotkniętych otyłością. Ponadto coraz częściej odnotowywane są przypadki insulinooporności, stanu przedcukrzycowego czy zespołu metabolicznego, które – niestety – często traktowane są jako drobne dolegliwości zdrowotne. A w rzeczywistości są to poważne zaburzenia zdrowotne o charakterze metaboliczno-hormonalnym, które są ze sobą wzajemnie powiązane i prowadzą do rozwoju wielu poważnych chorób przewlekłych. Wszystkie te stany chorobowe są ze sobą powiązane, a o ich wzajemnej zależności najlepiej świadczy fakt wprowadzenia terminu „diabesity”.

Diabesity – co to znaczy?

Diabesity to termin powstały z połączenia dwóch słów: obesity oraz diabetes, które oznaczają odpowiednio otyłość i cukrzycę. Diabesity jest określeniem stosowanym do sklasyfikowania stanu pomiędzy insulinoopornością i nadwagą a cukrzycą typu 2 i otyłością. Stan ten określany jest także mianem cukrzycy utajonej. I jest to określenie bardzo trafne, dotyczy bowiem sytuacji, w której brak jest objawów cukrzycy, dochodzi jednak do rozwoju charakterystycznych zmian metaboliczno-hormonalnych. Według ostrożnych szacunków problem diabesity może dotyczyć nawet 1,7 miliarda osób, a już za parę lat dotknie co drugiego Amerykanina.

U podłoża cukrzycootyłości leżą rozmaite zaburzenia metaboliczne i hormonalne, które mogą być konsekwencją zarówno nadmiernej masy ciała, jak i hiperglikemii. Zaburzenia te obejmują m.in.:

• rozwój przewlekłego stanu zapalnego,
• nasilenie procesów autoimmunologicznych,
• rozwój insulinooporności,
• pojawienie się zaburzeń lipidowych, zwłaszcza wzrost poziomu trójglicerydów oraz cholesterolu LDL,
• wysokie ciśnienie tętnicze krwi,
• zwiększoną tendencję do powstawania zakrzepów,
• nasilony stres oksydacyjny.

Ujmowanie otyłości oraz cukrzycy typu 2 jako wspólnego problemu ma sens, gdyż bardzo często choroby te występują jednocześnie. Wynika to z faktu, że otyłość przyczynia się do rozwoju cukrzycy typu 2, a cukrzyca często generuje otyłość. Nie jest to oczywiście żelazną regułą, gdyż zdarzają się osoby szczupłe cierpiące na cukrzycę, a także otyłe – bez cukrzycy. Jednak w zdecydowanej większości przypadków odnotowywane jest współwystępowanie cukrzycy i nadmiernej masy ciała.

Czy dotyczy Cię problem cukrzycootyłości?

Ukryta cukrzyca to poważny problem, który wciąż jeszcze pozostaje niezdiagnozowany u wielu osób. Dlaczego? Pierwszą przyczyną jest bez wątpienia fakt, że problem wciąż jest bagatelizowany – zarówno przez pacjentów, jak i lekarzy. Umiarkowana nadwaga, niewielkie zaburzenia lipidogramu, nieznacznie podwyższony poziom glukozy traktowane są jako mało znaczące fakty. Być może skłonią do zmiany trybu życia i częstszego wykonywania badań kontrolnych, jednak wciąż traktowane są w kategorii niewielkiego zaburzenia zdrowotnego, a nie realnego problemu o poważnych konsekwencjach.

Drugą przyczyną utrudniającą rozpoznanie diabesity jest możliwość występowania szerokiego spektrum manifestacji klinicznych. Ukryta cukrzyca może rozwinąć się u pozornie szczupłej osoby, która nie jest świadoma posiadania sporych depozytów tłuszczu trzewnego (skinny fat). Może dotyczyć osób z nadwagą, które mają prawidłową glikemię. Jednak takie prawidłowe wyniki oznaczania poziomu glukozy we krwi nie są gwarancją zdrowia. Jeszcze są prawidłowe – ale wkrótce pojawi się hiperglikemia. Ponadto – gdyby przeprowadzić bardziej wnikliwą diagnostykę – otrzymalibyśmy zapewne wyniki sugerujące insulinooporność czy zespół metaboliczny.

Jak zatem oszacować, czy dotyczy nas problem diabesity?

Poniżej znajdziesz wskazówki dotyczące tego, co powinno Cię zaniepokoić:

• nadmierna masa ciała (BMI powyżej 25),
• otyłość brzuszna (obwód pasa u kobiet powyżej 88 cm, a u mężczyzn – powyżej 94 cm),
• podwyższona glikemia na czczo (powyżej 100 mg/dl) lub hiperglikemia przygodna (powyżej 140 mg/dl),
• wysoki poziom insuliny na czczo,
• siedzący tryb życia,
• nieprawidłowy lipidogram (trójglicerydy powyżej 150 mg/dl lub poziom HDL poniżej 40 mg/dl u mężczyzn lub 50 mg/dl u kobiet),
• podwyższone ciśnienie tętnicze (skurczowe przekraczające 130 mmHg lub rozkurczowe powyżej 85 mmHg).

Stwierdzenie u siebie choć kilku z wymienionych symptomów może wskazywać na występowanie poważnych zaburzeń zdrowotnych – poczynając od insulinooporności, poprzez zespół metaboliczny, aż po cukrzycę typu 2. Jak temu zapobiegać? Profilaktyka tych zaburzeń sprowadza się w gruncie rzeczy do utrzymania prawidłowej glikemii oraz poziomu insuliny we krwi. Dzięki temu możliwe będzie skuteczne odchudzanie oraz utrzymanie prawidłowej masy ciała, ograniczenie przewlekłych stanów zapalnych, a także skuteczna ochrona przed stresem oksydacyjnym. A to przełoży się na minimalizowanie ryzyka rozwoju wielu chorób przewlekłych, w tym cukrzycy, chorób serca, schorzeń autoimmunologicznych czy procesów neurodegeneracyjnych.

Przeczytaj także: Jak wygląda współczesna dieta Twojego dziecka?